فرآیند سناریونویسی در موضوعات راهبردی

  1. خانه
  2. /
  3. کتاب
  4. /
  5. فرآیند سناریونویسی در موضوعات راهبردی

فرآیند سناریونویسی در موضوعات راهبردی

200,000 ریال

سناریو، نگاه به آینده از دریچه و چشم­اندازی ویژه است که در چارچوب آن، داستانِ تصویرشده دارای سازگاری منطقی بوده و رخدادهای بیرون از حقیقت در تار و پود آن راهی ندارد. هر سناریو، بیانگر وضعیت­های محتملی از آینده است که از سوی نگارندگان سناریوها به عنوان آینده­ای درخورِ توجه مطرح شده است؛ این سناریوها، سازمان­ها و جامعه را برای رویارویی با دگرگونی­ های بنیادین آینده، آماده می­کنند.

دسته: کتاب
توضیحات

فرایند سناریونویسی در موضوعات راهبردی

موردکاوی سناریوهای آینده­ بحران سوریه

تالیف: عبدالرحیم پدرام، سلمان زالی

نظارت و تدوین: مؤسسه افق آینده‌پژوهی راهبردی

تاریخ انتشار: آبان‌ماه ۱۳۹۴

 سناریو، نگاه به آینده از دریچه و چشم­اندازی ویژه است که در چارچوب آن، داستانِ تصویرشده دارای سازگاری منطقی بوده و رخدادهای بیرون از حقیقت در تار و پود آن راهی ندارد. هر سناریو، بیانگر وضعیت­های محتملی از آینده است که از سوی نگارندگان سناریوها به عنوان آینده­ای درخورِ توجه مطرح شده است؛ این سناریوها، سازمان­ها و جامعه را برای رویارویی با دگرگونی­های بنیادین آینده، آماده می­کنند.

تمامی روش­های آینده­پژوهی، می­توانند به تدوین سناریو بینجامند. سناریوها برای آینده­پژوهی، وحدتِ روش­شناختی به ارمغان می­آورند؛ صرف‌نظر از این‌که سناریوها چگونه آفریده شده باشند، کامل و پربار باشند یا ناقص و ناکارآمد، واقعی باشند یا خیال‌پردازانه و به موضوعی ویژه بپردازند یا رویکردی جهان­شمول داشته باشند، این ویژگی در تمامی آن‌ها دیده می­شود. آینده­پژوهان، هریک به شیوه‌ای خاص، از سناریو استفاده می­کنند و به همین دلیل نیز این روش، گسترده‌ترین ابزار روش‌شناختیِ مشترک در میان آینده­پژوهان است (بل، ۱۳۹۲: ۵۴۷-۵۴۹).

در واقع هدف از تدوین سناریوها، خلق فضایِ بررسیِ احتمالی آینده­­های ممکن، به شیوه‌ای است که بتوان پابرجایی سیاست­ها را در برابر طیفی از چالش­های آینده آزمود. سناریوها به ما کمک می­کنند تا عوامل شگفتی­ساز را در چارچوب چالش­ها یا فرصت­های بالقوه بشناسیم. آن‌ها ابزارهایی ارزشمند برای کاوش محیطی هستند که در آن، راهبردها و سیاست‌های ما به اجرا درخواهند آمد.

سناریو‌ها، گزینه‌های بدیل آینده را در ذهن مردم مجسم می‌کنند و به آن‌ها امکان می‌دهند تا درباره‌ این گزینه‌ها بیاندیشند و واکنش‌های متفاوت را بررسی کنند. آینده‌های بدیل[۱] در قالب سناریوها بررسی می‌شوند تا مطلوب یا نامطلوب بودن آن‌ها آشکار شود.

سناریو، محصول آرمانی آینده­پژوهی است، زیرا مشتمل بر اصول مرکزی این حوزه­ مطالعاتی است (بیشاب و دیگران، ۱۳۸۸: ۴).

  • این نکته اهمیت حیاتی دارد که یا باید به صورت عمیق و خلاقانه درباره آینده بیندیشیم یا این‌که با ریسک رویارویی با شگفتی و عدم آمادگی روبه­رو شویم.
  • هم­زمان باید توجه داشت که آینده با عدم‎‎قطعیت همراه است و در نتیجه، نباید تنها به آیندۀ مورد انتظار فکر کرد، بلکه باید آماده­ مقابله و رویا‌رویی با آینده­های محتملِ مختلف نیز بود.

تنها روش آینده­پژوهی که به این دو اصل، به صورت همزمان پاسخ می­دهد روش سناریو است. در این تک­نگاشت، پس از مرور ادبیات و تاریخچه­ سناریو، الگوی سناریونویسی، مبتنی بر رویکرد استنتاجی یا قیاسی و روش شبکه­ جهانی کسب­وکار[۲] به طور کامل در حوزه موضوعات راهبردی توضیح داده می­شود. در اینجا لازم است به این نکته اشاره کنیم که این فرایند در قالب موردکاوی «سناریوهای آینده‏ بحران سوریه» ارائه می‌شود. طی دو سال اخیر، بحران سوریه به یکی از مهم‌ترین مسائل ژئوپلیتیکیِ[۳] تعیین‌کننده موازنه قدرت در سطح منطقه‌ای و جهانی تبدیل شده است. طیف گسترده‌ای از کنشگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای با اهداف و منافع متنوع امنیتی، سیاسی و اقتصادی، انواع مختلفی از عدم‌قطعیت‌ها را پیش‌رویِ آینده این بحران قرار داده و با استفاده از نیروهای پیشران تغییردهنده، تلاش می‌کنند تا آینده‌های موردنظر خود را محقق ‌سازند. در این راستا، مبتنی بر الگوی راهبردی، فرایند سناریونویسی به صورت گام‏ به­گام تشریح می­شود.

[۱] Alternative futures

۱ Global Business Network (GBN)

[۳] Geopolitical

نقد و بررسی ها (0)

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “فرآیند سناریونویسی در موضوعات راهبردی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شاید شما این را نیز دوست داشته باشید…

محصولات مرتبط

فهرست