ماهنامه شماره ۳۳

سرمقاله ( ماهنامه شماره ۳۳)

جمهوری اسلامی ایران و آینده ترتیبات منطقه ای

دگرگونی ها و تحولات پویای جهان معاصر به ویژه در ابعاد منطقه ای پیرامون جمهوری اسلامی ایران، هم چنان روندی شتابناک، پیچیده، چند وجهی و گاه شگفتی ساز را تجربه می کنند؛ تا آن جا که شماری از صاحب نظران روابط بین الملل و مطالعات منطقه ای، برآنند که این تحولات پیچیده را می بایست با اتکا به نظریه هایی هم چون ” نظریه آشوب ” (جیمز روزنا) ارزیابی کرده و آن گاه به تحلیل شرایط فرارویِ منطقه و آینده تحولات منطقه ای و اهمیت آن ها از زاویه منافع و سیاست های کلان ایران اسلامی پرداخت.
بدیهی است بدون شناخت دقیق و آگاهی عمیق جمهوری اسلامی ایران از تغییرات و تحولات پویا و سریع منطقه ای، نمی توان به دستیابی سیاست گذاران کشور در بالاترین سطوح تصمیم سازی به تصویری یا تصاویری از آینده مناسبات و ترتیبات منطقه ای- به خصوص در ابعاد کلان امنیتی – امیدوار بود. مبتنی بر این امر، یادداشت حاضر در پی آن است که با ترسیم نمایی مختصر از آن چه در فضای کنونی منطقه و اهمیت آن ها برای منافع و رهیافت های کلان ایران اسلامی می گذرد، زمینه را برای اشاره به برخی پروژه های تحقیقاتی که در مؤسسه افق آینده پژوهی در این زمینه موضوعی در حال تهیه است، فراهم کند.

ماهنامه شماره ۳۳

۸ عنوان تخصصی
فرمت PDF
مقاله های اورگانیک و تخصصی
ساختار بصری
کاملا رنگی

تعداد صفحات

این ماهنامه در ۲۸ صفحه A4   با بالاترین کیفیت ممکن خروجی PDF گرفته شده است تا شما مخاطب گرامی بتوانید این ماهنامه را در موبایل و کامپیوتر به راحتی مشاهده کنید . لازم به ذکر است که استفاده از مطالب این ماهنامه در سایت های شخصی و تجاری با ذکر منبع و اجازه نامه رسمی از موسسه افق آینده پژوهی راهبردی بلا مانع می باشد .

تعداد عناوین اصلی این ماهنامه ۷ عنوان می باشد
  • جمهوری اسلامی ایران و آینده ترتیبات منطقه ای
  • رسانه های اجتماعی، تغییر الگوهای ارتباطی کاربران و آسیب های فرهنگی آینده
  • آینده رهبری فلسطین
  • آیندهپژوهی عربستان سعودی (قسمت پایانی)
  • چشم انداز روند دموکراتیزاسیون در جهان عرب
  • آینده بحران سیاسی جدید عراق (۱)
  • استارت آپ (کشف نخبگان خلّاق در عرصه رقابتی فضای مجازی)
  • پویش محیطی در آینده پژوهی
نویسندگان و محققان این شماره از ماهنامه

حسن محسنی کرهرودی

سیدآرش وکیلیان

سید محمدرضا اصنافی

سلمان رضوی

حسن احمدیان

مصطفی تقوی

  جمهوری اسلامی ایران و آینده ترتیبات منطقه ای

  • رسانه های اجتماعی، تغییر الگوهای ارتباطی کاربران و آسیب های فرهنگی آینده
  • آینده رهبری فلسطین
  • آیندهپژوهی عربستان سعودی (قسمت پایانی)
  • چشم انداز روند دموکراتیزاسیون در جهان عرب
  • آینده بحران سیاسی جدید عراق (۱)
  • استارت آپ (کشف نخبگان خلّاق در عرصه رقابتی فضای مجازی)
  • پویش محیطی در آینده پژوهی
عکس مقاله رسانه های اجتماعی

رسانه های اجتماعی (تغییر الگوهای ارتباطی کارب ران و آسیب های فرهنگی آینده )

رسانه های اجتماعیِ اینترنتی یکی از اَشکال نوین رسانه به شمار می آیند که الگوی ارتباطِ خطی بین فرستنده و گیرنده را به چالش کشیده اند. در این شبکه ها، هر کاربر هم فرستنده و هم گیرنده است و کاربران با الگوهای متفاوتی که بستگی به شیوه طراحی شبکه دارد، با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند.

در نوشتار حاضر به این نکته پرداخته ایم: قاعده آن است که به طور عمده، رسانه های اجتماعی، ویژگی های جامعه خاستگاه خود را بازتولید می کنند و این بازتولید به صورت روشنی در تیررس رصد ما قرار ندارد و به صورت پنهان، تدریجی و عمیق رخ می دهد. بنابراین ضروری است ما رسانه هایِ اجتماعی متناسب با ارزش ها، نگرش ها و هنجارهای فرهنگی خود را تولید کنیم.

عکس مقاله آینده رهبری فلسطین

آینده رهبری فلسطین

در اندیشه های سیاسی اسلامی بر وجود حاکم در جامعه اسلامی تاکید زیادی شده است. در این چارچوب، حتی حاکم بودن یک رهبر فاجر و ظالم بهتر از عدم وجود رهبر تلقی شده است. خلافت الهی، امامت و رهبری، حکومت و زمامداری، صفات و شایستگی های امام، بیعت، شورا، وظایف رهبر و امام، نصیحت ائمه مسلمین و مخالفت با طاغوت از جمله عبارت ها و اصطلاح هایی است که در راستای مسأله رهبری در دین مبین اسلام بدان ها اشاره شده است. مسأله رهبری، سازمان یافتگی و مدیریت به همان نسبت که در میان صهیونیست ها و جامعه رژیم صهیونیستی از سابقه، انسجام و تحزب لازم برخوردار بوده، بین فلسطینی ها از تشتّت و بی سازمانی رنج برده است.
در نوشتار حاضر، ضمن اشاره ای کوتاه به سابقه و پیشینه رهبری در فلسطین (مبارزاتی و سیاسی)، در جست و جوی پاسخ این پرسش ها هستیم که چرا فلسطینی ها همواره با بحران رهبری روبه رو بوده اند؟ هم چنین تلاش می شود وضعیت های فراروی رهبری فلسطین نیز تبیین شود.

عکس مقاله آینده پژوهی عربستان سعودی

آینده پژوهی عربستان سعودی ( قسمت ششم و آخر: سیاست خارجی عربستان سعودی: مؤلفه ها و چشم اندازها )

به منظور درک بهتر آینده عربستان سعودی، بررسی سیاست خارجی این کشور و ابعاد مختلف آن از جمله مؤلفه های تاثیرگذار و چشم اندازهای آن (در سه سطح داخلی، منطقه ای و بین المللی) ضرورتی انکارناپذیر
دارد. در شماره پیشین ماهنامه، به دو دسته ی نخست این مؤلفه ها (داخلی و منطقه ای) پرداختیم. در این شماره، سومین دسته از مؤلفه های تأثیرگذار بر سیاست خارجی عربستان سعودی را در سطح بین المللی مورد توجه قرار داده ایم.
گفتنی است تحولات و روندهای متغیر بین المللی به عنوان مؤلفه های شکل دهنده به رفتار و کُنش واحدهای سیاسی، همواره از اهمیت فراوانی برخوردار بوده اند و به نظر می رسد با توجه به ظهور برخی روندها در
سطح بین المللی، منطقه غرب آسیا نیز دستخوش تغییرات قابل توجهی خواهد شد. در این شرایط، کشوری تأثیرگذار در منطقه مانند عربستان سعودی، به منظور تطبیق خویش با شرایط نوین، ناچار از انتخاب سیاست ها و راهبردهایی است که بتواند اهداف و منافع ملی خود را در شرایطِ در حال گذارِ بین المللی حفظ و تأمین کند.
بر همین مبنا، در نوشتار حاضر، به دو مؤلفه تعیین کننده – یعنی جابه جایی ثقل اقتصاد جهانی و تغییر نگاه امریکا به منطقه غرب آسیا- به عنوان دو متغیرِ مهمِ تاثیرگذار بر سیاست خارجی عربستان سعودی می پردازیم.

عکس مقاله بحران سیاسی جدید در عراق

بحران سیاسی جدید در عراق ( ریشه ها، رویکر دها و سناریوها- قسمت اول )

عراق در طول دهه های گذشته جنگ ها، تحریم ها و شرایط دشواری را سپری کرده است؛ اما با گذشت سال ها پس از سقوط حکومت صدام در سال ٢٠٠٣، این کشور شاهد بحران ها و مشکلات بسیاری بوده است.
در سال های اخیر هجوم داعش و سیطره آن بر بخش های بزرگی از عراق و نزدیکی آن به دروازه های بغداد در سال ٢٠١۴ باعث ایجاد بحرانِ امنیتی بزرگی در این کشور شد. هم چنین سقوط قیمت نفت و کاهش منابع درآمدی این کشور از سال ٢٠١۵ موجب ورود عراق به مرحله نوینی از بحران اقتصادی شد؛ اما جدیدترین تحول به آغاز اعتراضات مردمی از تابستان ٢٠١۵ و تداوم آن بازمی گردد که باعث شکل گیری بحران سیاسی نوینی در این کشور شده است؛ بحرانی که با انشقاق جدی بین نمایندگان پارلمان و جریان های سیاسی و سپس ورود بخشی از معترضین به منطقه سبز بغداد و حضور در نهادهای حکومتی مانند پارلمان به اوج خود رسید و زنگ های خطر فروپاشی عراق را به صدا درآورد. تحولات اخیر نشانگر ورود عراق به مرحله دشوار و پیچیده ای از تاریخ خود است که در صورت عدم مدیریت صحیح و به موقع، می تواند به نتایج خطرناکی منجر شود که وخیم ترین آن ها فروپاشی عراق خواهد بود.
با توجه به اهمیت این تحولات و ارتباط مستقیم آن با منافع و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، در این نوشتار دو قسمتی، در پی آن هستیم تا ضمن اشاره به ابعاد و ریشه های بحران سیاسی کنونی در عراق، به رویکرد بازیگران مختلف در این بحران بپردازیم و در نهایت وضعیت های پیش رو را تبیین کنیم.

عکس مقاله چشم انداز روند دموکراتیزاسیون در جهان عرب

چشم انداز روند دموکراتیزاسیون در جهان عرب (پنج سال پس از بهار عربی)

جهان عرب پنج سال پس از آغاز خیزش های مردمی موسوم به ” بهار عربی ” وضعیت نامناسب تری نسبت به سال۲۰۱۰ از نظر شاخص های دموکراتیک دارد. برخی از کشورهای عربی از جمله یمن، سوریه و لیبی شاهد جنگ های داخلی با امتدادهای بین المللی شده و برخی دیگر هم چون مصر کودتا و عقب گرد دموکراتیک را تجربه کردند.  نکته مهم آن که بسیاری از کشورهای عربی که با خیزش مردمی مواجه نشدند نیز به سازوکارهای امنیتی مستحکم تری در تعامل با اپوزیسیون و مجموع جامعه روی آوردند. در کنار سازوکارهای تنبیهیِ یادشده، این کشورها هم چنین با پیشنهاد مشوق های مالی گسترده به جوامع خویش، تلاش کردند از تحرکِ ضدنظام آن ها پیشگیری کنند. از جمله این کشورها، عربستان و مجموعه شورای همکاری خلیج فارس و نیز اُردن و مغرب هستند.

در این مقاله، ابتدا با تبیین وضعیتِ فعلی آزادی های دموکراتیک در کشورهای عربی و مقایسه آن ها با سال ٢٠١٠ (سالِ پیش از خیزش های مردمی) با تکیه بر داده های موجود در ارتباط با پنج سال پس از ٢٠١١، به تحلیل موانع گذار دموکراتیک در کشورهای عربی می پردازیم و در پایان چشم انداز پیش رو را مطرح می کنیم.

عکس مقاله دورنمای استارت آپ ها

 دورنمای استارت آپ ها ( کشف نخبگان خلّاق در عرصه رقابتی فضای مجازی )

از آن جا که در فضای مجازی، بُعد مکان تا حدود زیادی قدرت تأثیرگذاری خود را از دست داده و ارائه کننده نخستِ هر خدمتی، توانایی تأمین نیازِ اکثر بازار را دارد، برگ برنده عمده در این فضا، در دست اولین ها است. از سوی دیگر، ذات این فضا به گونه ای است که هزینه سعی و خطا در آن به شدت نسبت به دیگر حوزه های اقتصادی کم تر و درآمد آن نسبت به سرمایه گذاریِ اولیه، بسیار چشمگیر خواهد بود. بسیاری افراد، استارت آپ ها را فرهنگ نوینی برای اندیشه های نو و خلاقیت بر فراز ایده های موجود می دانند. استارت آپ ها مبتنی بر نیازِ تجربه و سرمایه به ایده های خلاقانه و نو و نیز نیاز به ایده سرمایه داران بنا می شوند و گسترش می یابند. در سال های اخیر، استارت آپ ها به محلی برای شکار ایده های ناب و خلاقانه از راه وعده تأمین سرمایه و مشارکت ایده پرداز و سرمایه گذار تبدیل شده اند و استقبال سریع و گسترده صاحبان سرمایه خارجی به استارت آپ های ایرانی، خود گواه همین ادعا است که ذهن خلاق و ایده پردازانه جوانان ایرانی، کالای گمشده سرمایه گذاران جهانی است.
این نوشتار، در پی آن است که ضمن بررسی متغیرهای موثر بر وضعیت استارت آپ ها، چشم اندازی از آینده این عرصه را نیز فراروی مخاطبان قرار دهد.

عکس مقاله پویش محیطی در آینده پژوهی

پویش محیطی در آینده پژوهی ( قسمت اول: تعریف، قلمرو و چگونگی )

قرن بیست و یکم، قرن مواجهه با موجِ عظیم تغییر و رقابت در حوزه های مختلف است. ظهور مسائل تازه در عرصه های اجتماعی و سیاسی، تغییر شیوه زندگی و … همه و همه دست به دست هم داده و سازمان ها را وادار می کنند تا در برابر دنیای پیچیده و تهدیدکننده پیرامونی خود واکنشی مناسب نشان دهند. بیش از هر زمان دیگر، سازمان ها باید سیستمی برای پیش بینی مسائل نوظهور و نیز نشان دادن واکنشی مؤثر و فعال به آن، در خود تدارک و تعبیه کند. بدون شک، پویش محیطی مکانیسمی است که این توانایی را فراهم می آورد. هر فعالیت آینده نگرانه با سه اقدام اساسی و مهم آغاز می شود که شامل این موارد است:

  • بررسی وجود سیستم پویش محیطی سازمان و وضعیت آن
  • بررسی وجود چشم انداز سازمانی
  • تشکیل کمیته راهبری در سازمان.

پویش محیطی به مثابه چشم فعالیت آینده پژوهی است که داده های مورد نیاز برای پیش برد فعالیت آینده پژوهی را فراهم می کند. عدم انجام پویشِ محیطی، فعالیت آینده پژوهی را عقیم خواهد کرد. در قسمت نخست نوشتار حاضر، پس از ارائه تعریفی از پویش محیطی، به قلمرو و سطح پویش اشاره شده و آن گاه به ” چگونگی” آن اشاره شده است. در این قسمت، هم چنین به بررسی روش “تحلیل لایه ای علت ها” نیز توجه شده است. در قسمت دوم و آخر این نوشتار که در شماره آتی تقدیم می شود، ضمن توجه به ” گام های سه گانه پویش محیطی” به مقوله ”  روشهای تبدیل محیط تحلیلناپذیر به محیط تحلیل پذیر ”  هم خواهیم پرداخت.

فهرست