ماهنامه های آینده پژوهی

کاور ماهنامه شماره 72

ماهنامه شماره ۷۲

کاور ماهنامه شماره 71

ماهنامه شماره ۷۱

عکس کاور ماهنامه 70

ماهنامه شماره ۷۰

عکس کاور ماهنامه 69

ماهنامه شماره ۶۹

عکس کاور ماهنامه 68

ماهنامه شماره ۶۸

تصویر-شاخص-ماهنامه-67

ماهنامه شماره ۶۷

ماهنامه شماره 66 موسسه افق آینده پژوهی راهبردی

ماهنامه شماره ۶۶

ماهنامه شماره 65 موسسه افق آینده پژوهی راهبردی

ماهنامه شماره ۶۵

آینده ­پژوهی چیست ؟ 

آینده پژوهی را می­ توان به عنوان فرآیند شناختی- اجتماعی قلمداد کرد که شامل مجموعه متنوع و پیچیده ­ای از روش ­ها و فرآیندهای در هم تنیده ­ای است که به سیاست­گذاران کمک می ­کند تا در فرآیند سیاس­گذاری در یک محیط غیرقابلِ پیش ­بینی، انعطاف­ پذیری و آینده ­نگری بیشتری داشته باشند. آینده ­پژوهی، مطالعه نظام­ مند فرضیه­ هایی درباره آینده ­های ممکن، محتمل و مطلوب است و بر خلاف علوم فیزیکی که صرفاً سیستم­ های طبیعی محدود و خاصی را مورد مطالعه قرار می­ دهد، سیستم­ های اجتماعی بزرگتر و پیچیده­ تری را تحلیل و بررسی می­ نماید . آینده­ پژوهی یک رشته فرا میان رشته ­ای است که روندها را با استفاده از روش­ های حرفه­ ای، جمع آوری و تحلیل می­ کند تا آینده ­های احتمالی را شناسایی نماید.

ریشه اولیه کلمه آینده ­پژوهی، پیش ­بینی است و اولین بارتوسط اچ جی ولز در سال ۱۹۳۲ مورد استفاده قرار گرفت. فیوچرولوژی به معنای مطالعه آینده تعریف شده و توسط استاد آلمانی به نام اوسیپ فلچهایم در میانه دهه ۱۹۴۰ میلادی ابداع شده است. وی فیوچرولوژی را به عنوان شاخه جدیدی از علم معرفی کرد که تمرکز زیادی بر روی مفهوم احتمالات دارد. در دهه ­های اخیر استفاده از این عنوان به شدت کاهش یافته است، زیرا متخصصان بر روی آینده های جایگزین و متعدد تمرکز کرده اند و با توجه به محدودیت­های پیش­ بینی و احتمالات، بر روی خلق آینده­ های مطلوب متمرکز شده­ اند.

در حالیکه تصور می­ شود، آینده­ پژوهی تلاشی برای پیش­ بینی آینده مبتنی برون­ یابی روندهای امروزین است، اما به اعتقاد گیدلی (۲۰۱۳)، آینده ­پژوهی پوزیتیوستی تنها یکی از پنج رویکرد مطالعات آینده می ­باشد. سایر سنت­ های آینده ­پژوهی عبارتند از  سنت انتقادی- هنجاری که در اروپا ریشه دارد، سنت تفسیری- فرهنگی که به دنبال آینده­ های تمدنی است، سنت توانمند سازِ آینده­نگری در عمل که از دهه ۹۰ در اروپا آغاز شد و توسط برخی محققان استرالیایی مورد استفاده قرار گرفت و سنت آینده ­پژوهی انتگرال که به تازگی در حال بروز و ظهور است. به طور کلی سه عامل، آینده ­پژوهی را از سایر تحقیقات انجام شده توسط سایر رشته­ ها متمایز می­ سازد.

۱) آینده ­پژوهی معمولا روندها را برای ترکیب آینده­ های ممکن، محتمل و مطلوب و با در نظر گرفتن شگفتی سازها، مورد بررسی قرار می­ دهد.

۲) آینده ­پژوهی عموما در تلاش برای ارائه یک نگاه جامعی در زمینه ­های مختلف اجتماعی، فناوری، اقتصادی، زیست محیطی و سیاسی می­ باشد.

۳) آینده ­پژوهی، مفروضات و عقاید غالب مدعی آینده را به چالش می­ کشد. بنابراین آینده، خالی نیست بلکه مملو از فرضیات پنهان است.

گزارش های رصد اندیشکده های بین المللی

کاور گزارش رصد17

رصد تحلیل های اندیشکده های غربی: کرونا و رابطه آن با مسأله های ایران

کاور گزارش رصد817

رصد اندیشکده های غربی: تأثیر بحرانِ همه‌گیریِ کرونا بر ایران

دیده بانی و رصد هدفمند و روش مند اندیشکده های معتبر بین المللی

 با توجه به نقش برجسته اندیشکده ‏ها در گفتمان‏ سازی و سیاست ‏سازی ؛ دیده ‏بانی و رصد هدفمند تولیدات پژوهشی و متون سیاست گزارانه آنها می‏ تواند در کشف مسائل پیش رو، استراتژی‏ ها و تشخیص مدل‏ های رفتاری بازیگران، و نیز  پیش‏ بینی اقدامات احتمالی آنها نقش موثری ایفا نماید. از این رو، موسسه افق آینده پژوهی راهبردی به صورت مستمر رصد برخی از اندیشکده ها و بعضاً رسانه ها و خبرگزاری های معتبر و مهم را با ابتنای بر مکانیسم های هدفمند و روشمند و معطوف به دو معیار کلی زیر در دستور کار خود قرار داده و یافته های آنرا برای مشتریان ارائه نموده است.

  • مسأله مورد رصد به طور مستقیم به جمهوری اسلامی ایران مرتبط باشد،
  • مسأله مورد رصد و تولیدات معطوف به آن به طور غیر مستقیم گزاره هایی مرتبط با ایران یا معطوف به مسأله ‏های امنیت ملی ایران بیان کند.

در فرآیند تولید این گزارشات، ابتدا مسأله مورد رصد و ابعاد آن واکاوی و پس از طرح ابهام نسبت به جستجوی مطالب اندیشکده‏ ها پیرامون محورهای طرح ابهام اقدام؛ و ضمن مقوله یابی و محوریابی ، گزاره ‏های اصلی منتج به آن مقوله بازنویسی و در نهایت تلاش می شود ایده اصلی حاکم بر مجموعه مقولات و محتوای استخراجی احصاء شود. علاوه بر این در پیوست هر گزارش، منابع مورد استفاده و جملات منتخب و مرتبط با مسأله ‏ی مورد رصد در قالب جدول ارائه می شود.

این گزارشات می تواند به عنوان منبع قابل استناد، مورد بهره برداری نهادهای سیاست گزاری ،موسسات پژوهشی، محققین و دانشجویان در تولید فراورده های پژوهشی و راهبردی قرار گیرد.

جهت کسب اطلاع بیشتر و دریافت این تولیدات، به بخش محصولات سایت مراجعه نمایید.

 مؤسسه افق آینده پژوهی راهبردی در یک نگاه

مؤسسه افق آینده پژوهی راهبردی در راستای ماهیت درونی و مأموریت ذاتی خویش، که پشتیبانی از فرآیندهای تصمیم سازی و سیاست سازی ایران اسلامی است، تصویرسازی از آینده مطلوب را در دستور کار خود قرار داده است. این تصویرهای بزرگ و الهام بخش از فردا، هم به ایجاد فرهنگ امید و تقویت انگیزه‏ های فردی و سازمانی کمک می کند و هم با جهت دهی گفتمان‌های اجتماعی عطوف به آینده، زیرساخت های فکری و فرهنگی مورد نیاز را برای برپایی هوشمندانه آینده تقویت می کند.
هدف اصلی پروژه های مؤسسه، کشف پیش دستانه‌ علایم تغییر، شناسایی و تحلیل روندهای تأثیرگذار و ترسیم صحنه های آینده در حوزه های راهبردی است تا با ترسیم دورنماهای آینده در کم‌ترین تأثیر، بتواند با ایجاد روزنه ای برای نگاه به فرداها، فرصت های غلبه بر آینده را فراهم سازد.

کتاب های تخصصی آینده پژوهی

تک نگاشت

فراخوان جذب همکار در مؤسسه افق آینده پژوهی راهبردی

مؤسسه افق آینده پژوهی راهبردی در نظر دارد به منظور توسعه کادر پژوهشی خود از تعداد محدودی پژوهشگر واجد شرایط دعوت به همکاری نماید.
همچنین علاقه مندان می توانند مقالات خود را با رویکرد آینده پژوهانه در ارتباط با مسائل روز (داخلی و بین المللی) جهت انتشار در ماهنامه “نامه آینده پژوهی” در اختیار مؤسسه قرار دهند.

فهرست